महाकालेश्वर हे उज्जैन, मध्य प्रदेश, भारत येथे स्थित एक हिंदू मंदिर आहे. हे भगवान शिवाला समर्पित आहे आणि बारा ज्योतिर्लिंगांपैकी एक आहे, जे भगवान शिवाचे सर्वात पवित्र निवासस्थान मानले जाते.
हे मंदिर रुद्र सागर सरोवराच्या काठी वसलेले असून ते चौथ्या शतकापूर्वी बांधले गेले असे मानले जाते. शतकानुशतके, त्याचे अनेक नूतनीकरण आणि विस्तार झाले आहेत, सध्याची रचना 18 व्या शतकातील आहे.
महाकालेश्वर मंदिर त्याच्या अनोख्या लिंगासाठी ओळखले जाते, जे जगातील मोजक्या स्वयंभू (स्वयं-प्रकट) लिंगांपैकी एक मानले जाते. मंदिराच्या गर्भगृहात हे शिवलिंग उत्स्फूर्तपणे प्रकट झाल्याचे सांगितले जाते. हे मंदिर त्याच्या दैनंदिन भस्म आरतीसाठी देखील प्रसिद्ध आहे, जो एक विधी आहे ज्यामध्ये पवित्र अग्नीतील राख लिंगाला लावली जाते.
मंदिराच्या संकुलात पार्वती, गणेश आणि कार्तिकेय यांसारख्या विविध देवतांना समर्पित इतर अनेक मंदिरे देखील समाविष्ट आहेत. हे दररोज हजारो भाविकांना आकर्षित करते, विशेषत: महा शिवरात्री उत्सवादरम्यान जेव्हा मंदिर परिसरात मोठी जत्रा भरते.
त्याच्या धार्मिक महत्त्वाव्यतिरिक्त, महाकालेश्वर मंदिर देखील एक लोकप्रिय पर्यटक आकर्षण आहे आणि त्याच्या भव्य वास्तुकला आणि गुंतागुंतीच्या कोरीव कामांसाठी ओळखले जाते.
