चार्ल्स बॅबेजचे विश्लेषणात्मक इंजिन हे 1800 च्या दशकाच्या मध्यात डिझाइन केलेले यांत्रिक सामान्य-उद्देशीय संगणक होते. हे एक क्रांतिकारी उपकरण होते जे त्याच्या काळाच्या खूप पुढे होते आणि त्याने नंतरच्या अनेक संगणक प्रवर्तकांना प्रेरणा दिली. अॅनॅलिटिकल इंजिनवरील त्यांच्या महत्त्वपूर्ण कार्यामुळे बॅबेजला "संगणनाचे जनक" म्हणून संबोधले जाते.
विश्लेषणात्मक इंजिन एक प्रोग्राम करण्यायोग्य मशीन म्हणून डिझाइन केले होते जे कोणतीही गणिती गणना करू शकते. त्यात सूचना आणि डेटा इनपुट करण्यासाठी पंच केलेले कार्ड वापरले होते आणि मध्यवर्ती निकाल संग्रहित करण्यासाठी त्यात मेमरी होती. हे आउटपुट तयार करण्यासाठी यांत्रिक प्रिंटर वापरण्यासाठी देखील डिझाइन केले होते. मशीन वाफेवर चालते आणि गणना करण्यासाठी गियर्स आणि लीव्हर्सची मालिका वापरली.
त्याची क्रांतिकारी रचना असूनही, विश्लेषणात्मक इंजिन प्रत्यक्षात कधीच बांधले गेले नाही. बॅबेजला प्रकल्प पूर्ण करण्यासाठी पुरेसा निधी मिळू शकला नाही, आणि तो त्याच्या पाठीराख्यांसोबत आणि तत्सम उपकरणांचा शोध लावल्याचा दावा करणाऱ्या इतर शोधकांशी वादाच्या मालिकेत अडकला. तथापि, अॅनालिटिकल इंजिनवरील बॅबेजच्या कार्यामुळे आधुनिक संगणकाच्या विकासाचा मार्ग मोकळा झाला आणि त्याच्या कल्पना आणि रचनांचा आजही संगणक शास्त्रज्ञ आणि इतिहासकारांनी अभ्यास केला जात आहे.
