History of Iran | इराणचा इतिहास:
7 व्या शतकात अरबांनी पर्शियावर विजय मिळवल्यानंतर इराण इस्लामिक जगाचा एक भाग बनला. सफाविद राजघराण्याने (१५०१-१७३६) शिया इस्लामला राज्य धर्म म्हणून स्थापित केले आणि या काळात इराणने समृद्ध सांस्कृतिक आणि कलात्मक वारसा विकसित केला. 18व्या आणि 19व्या शतकात, इराणवर काजर राजवंश (1795-1925 CE) आणि पहलवी राजवंश (1925-1979 CE) यासह परकीय शक्तींचे नियंत्रण होते. 1979 च्या इराणी क्रांतीमुळे इस्लामिक रिपब्लिक ऑफ इराणची स्थापना झाली, जे सध्याचे सरकार आहे.
[मराठी] 15 Interesting Facts About Iran | इराणबद्दल जबरदस्त १५ फॅक्ट्स म्हणजेच तथ्ये
इराण, ज्याला पर्शिया म्हणूनही ओळखले जाते, जगातील सर्वात जुन्या अखंड संस्कृतींपैकी एक आहे, ज्याचा इतिहास किमान 2500 BCE चा आहे.
550-330 BCE पर्यंत अस्तित्वात असलेले अचेमेनिड साम्राज्य हे ग्रीसपासून भारतापर्यंत पसरलेले जागतिक इतिहासातील पहिले जागतिक साम्राज्य होते.
पर्शियन साम्राज्य, ससानिड्स (224-651 CE) च्या अधिपत्याखाली, एक प्रमुख जागतिक शक्ती होती आणि धर्म, संस्कृती आणि कला यांच्या विकासावर त्याचा महत्त्वपूर्ण प्रभाव होता.
7 व्या शतकात, इराण अरब सैन्याने जिंकला आणि इस्लामिक जगाचा एक भाग बनला.
सफाविद राजघराण्याने (१५०१-१७३६ सीई) शिया इस्लामला इराणचा राज्य धर्म बनवले आणि हा काळ पर्शियन संस्कृती आणि कलेच्या भरभराटीने चिन्हांकित झाला.
18व्या आणि 19व्या शतकात, इराणवर काजर राजवंश (1795-1925 CE) आणि पहलवी राजवंश (1925-1979 CE) यासह परकीय शक्तींचे नियंत्रण होते.
1979 च्या इराणी क्रांतीमुळे इस्लामिक रिपब्लिक ऑफ इराणची स्थापना झाली, सध्याचे सरकार.
इराणकडे समृद्ध सांस्कृतिक वारसा आहे आणि ते कविता, साहित्य, संगीत आणि कला यासाठी ओळखले जाते.
इराणमध्ये अनेक ऐतिहासिक स्थळे आहेत, ज्यात पर्सेपोलिससारख्या प्राचीन पर्शियन साम्राज्याचे अवशेष आणि इस्फहानच्या मस्जिद-ए जामे सारख्या अनेक इस्लामिक स्थापत्य स्थळांचा समावेश आहे.
इराणमध्ये विविध वांशिक आणि भाषिक गटांसह विविध लोकसंख्या आहे.
इराण हा मध्य पूर्वेतील दुसऱ्या क्रमांकाचा आणि जगातील 18वा मोठा देश आहे.
इराणमध्ये नैसर्गिक वायूचे दुसऱ्या क्रमांकाचे आणि जगातील चौथ्या क्रमांकाचे तेलाचे साठे आहेत.
इराणमध्ये उच्च शिक्षित लोकसंख्या आहे, साक्षरता दर 80% पेक्षा जास्त आहे.
इराणची मिश्र अर्थव्यवस्था आहे, ज्यामध्ये सरकारी आणि खाजगी दोन्ही क्षेत्र आहेत आणि ते तेल, वायू आणि पेट्रोकेमिकल्सचे प्रमुख उत्पादक आहे.
इराणमध्ये एक जटिल राजकीय व्यवस्था आहे ज्यामध्ये ईश्वरशासित सरकार आहे आणि सर्वोच्च नेता सर्वोच्च अधिकारी आहे.
Conclusion
इराणचा प्राचीन काळापासूनचा मोठा आणि समृद्ध इतिहास आहे. विविध साम्राज्ये आणि राजवंशांनी राज्य केले आहे, प्रत्येकाने देशाच्या संस्कृती, कला आणि वास्तुकलावर आपली छाप सोडली आहे. 20 व्या शतकात, इराणमध्ये महत्त्वपूर्ण राजकीय बदल झाले, ज्याचा पराकाष्ठा 1979 च्या इराणी क्रांतीमध्ये झाला आणि इराणच्या इस्लामिक रिपब्लिकची स्थापना झाली. आज, इराण हा समृद्ध सांस्कृतिक वारसा आणि गुंतागुंतीची राजकीय व्यवस्था असलेला वैविध्यपूर्ण देश आहे. हे जागतिक ऊर्जा बाजारपेठेतील एक प्रमुख खेळाडू आहे आणि त्यांची लोकसंख्या मोठी, शिक्षित आहे. एकंदरीत, इराणचा इतिहास ही एका लवचिक आणि गतिमान समाजाची कथा आहे ज्यामध्ये अनेक बदल झाले आहेत आणि विविध मार्गांनी जगाला आकार देत आहे.
